{"id":37,"date":"2021-05-14T11:09:14","date_gmt":"2021-05-14T09:09:14","guid":{"rendered":"http:\/\/serwer1307223.home.pl\/mr\/?page_id=37"},"modified":"2025-08-10T17:05:23","modified_gmt":"2025-08-10T15:05:23","slug":"o-muzeum","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/o-muzeum\/","title":{"rendered":"O Muzeum"},"content":{"rendered":"\n

O muzeum, czyli wielka historia w ma\u0142ej skali<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Muzeum Rycerzy i \u017bo\u0142nierzyk\u00f3w znajduje si\u0119 w kameralnych wn\u0119trzach kamienicy przy ul. Ma\u0142e Garbary 19 w Toruniu. Prowadzi je Fundacja \u201eA to historia!\u02ee, za\u0142o\u017cona przez historyka Katarzyn\u0119 Czarn\u0105 i Karola Sza\u0142adzi\u0144skiego, kt\u00f3ry wiele lat pracowa\u0142 jako dziennikarz.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
fot. Ma\u0142gorzata Ptaszek<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Dom, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 muzeum, pochodzi z XV wieku, jednak sw\u00f3j obecny wygl\u0105d w stylu manieryzmu niderlandzkiego zyska\u0142 po przebudowie w XVII wieku. Na parterze i w piwnicy prezentowana jest kolekcja ponad 2 tysi\u0119cy figurek, pokazuj\u0105ca ubi\u00f3r i oporz\u0105dzenie polskich woj\u00f3w, rycerzy i \u017co\u0142nierzy od czas\u00f3w Mieszka I. To pierwsze takie muzeum i pierwsza tak du\u017ca wystawa sta\u0142a po\u015bwi\u0119cona tzw. \u017co\u0142nierzykom<\/em> i figurkom historycznym w Polsce.<\/p>\n\n\n\n

Zbi\u00f3r jest w\u0142asno\u015bci\u0105 Karola Sza\u0142adzi\u0144skiego. Cz\u0119\u015b\u0107 kolekcji to tzw. kioskowce<\/em> okre\u015blane r\u00f3wnie\u017c jako \u017co\u0142nierzyki<\/em> \u2011 figurki-zabawki produkowane i sprzedawane w kioskach i sklepach z zabawkami w czasach PRL od pocz\u0105tku lat 60. ubieg\u0142ego wieku. W\u015br\u00f3d nich, opr\u00f3cz rycerzy i \u017co\u0142nierzy, obejrze\u0107 wi\u0119c mo\u017cna r\u00f3wnie figurki Indian, kowboj\u00f3w czy mieszka\u0144c\u00f3w Afryki.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
fot. Ma\u0142gorzata Ptaszek<\/figcaption><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zbior\u00f3w stanowi\u0105 figurki historyczne, czyli takie, kt\u00f3re na podstawie \u017ar\u00f3de\u0142 wiernie odtwarzaj\u0105 ubi\u00f3r i wygl\u0105d rekonstruowanych postaci. Zosta\u0142y one r\u0119cznie zrobione i pomalowane przez Leszka Ro\u015bciszewskiego, bronioznawc\u0119 i historyka sztuki z Poznania oraz przez w\u0142a\u015bciciela kolekcji. Wysoko\u015b\u0107 ka\u017cdej postaci pieszej wynosi ok. 6 centymetr\u00f3w. Wystaw\u0119 uzupe\u0142niaj\u0105 figury rycerzy zakon\u00f3w krzy\u017cowych w tym r\u00f3wnie\u017c kilka postaci naturalnej wielko\u015bci. W kolekcji znajduje si\u0119 kilkudziesi\u0119ciu polskich i krzy\u017cackich rycerzy, nios\u0105cych chor\u0105gwie u\u017cyte podczas bitwy pod Grunwaldem w 1410 roku. Sufit i \u015bciany muzeum zdobi\u0105 dwie grunwaldzkie chor\u0105gwie naturalnej wielko\u015bci \u2011 wielka chor\u0105giew krakowska i chor\u0105giew wielkiego mistrza, wisz\u0105 te\u017c chor\u0105gwie trzech zakon\u00f3w rycerskich \u2011 joannit\u00f3w, templariuszy i krzy\u017cak\u00f3w \u2011 oraz kr\u00f3lestwa Jerozolimy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Sale wystawow\u0105 na parterze muzeum zdobi\u0105 kopie fresku z wyobra\u017ceniami Judy Machabeusza, Jozuego, Dawida i kr\u00f3la Artura, kt\u00f3re zosta\u0142y odkryte w 2016 roku we wn\u0119trzach kamienicy przy ul. \u017beglarskiej w Toruniu. Malowid\u0142o powsta\u0142o pod koniec XIV wieku. Zachowane postaci s\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 modnego w \u015bredniowiecznej Europie motywu Dziewi\u0119ciu M\u0119\u017cnych Bohater\u00f3w \u2011 idealnych rycerzy i wojownik\u00f3w \u2011 do kt\u00f3rych zaliczano jeszcze Karola Wielkiego, przyw\u00f3dc\u0119 I krucjaty Gotfryda z Bouillon oraz Aleksandra Wielkiego, Juliusza Cezara i obro\u0144c\u0119 Troi Hektora. Motyw dziewi\u0119ciu bohater\u00f3w oraz legenda o kr\u00f3lu Arturze by\u0142y bardzo \u017cywe w\u015br\u00f3d bogatego mieszcza\u0144stwa i patrycjatu toru\u0144skiego. Idea r\u00f3wno\u015bci rycerzy zasiadaj\u0105cych przy okr\u0105g\u0142ym stole i rycerskie warto\u015bci, kt\u00f3re uosabiali, by\u0142y przez pokolenia toru\u0144skich mieszczan z zapa\u0142em piel\u0119gnowane. Bogate rody patrycjuszowskie nadawa\u0142y sobie herby. W mie\u015bcie organizowano zawody na wz\u00f3r rycerskich turniej\u00f3w. Aspirowanie przez mieszczan do wy\u017cszych warstw spo\u0142ecznych rycerstwa i arystokracji mia\u0142o podkre\u015bla\u0107 dum\u0119 z w\u0142asnego rodu.<\/p>\n\n\n\n

Pomys\u0142odawcy muzeum postanowili odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do tej rycerskiej tradycji toru\u0144skich mieszczan \u2011 st\u0105d tematyka prezentowanej kolekcji oraz uwypuklenie roli rycerzy zakonnik\u00f3w w propagowaniu rycerskich cn\u00f3t, takich jak obrona s\u0142abszych, wierno\u015b\u0107, odwaga, waleczno\u015b\u0107, oddanie, s\u0142u\u017cba czy po\u015bwi\u0119cenie.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Kiedy odkryto freski przy ul. \u017beglarskiej, wielu \u017ca\u0142owa\u0142o, \u017ce nikt nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 ich zobaczy\u0107, bo znajduj\u0105 si\u0119 w prywatnym mieszkaniu biskupa-seniora. Dzi\u0119ki profesorowi Juliuszowi Raczkowskiemu z Wydzia\u0142u Sztuk Pi\u0119knych UMK, kt\u00f3ry nieodp\u0142atnie przekaza\u0142 dla muzeum zdj\u0119cia fresk\u00f3w, mo\u017cemy je ogl\u0105da\u0107 w naturalnej skali w kamienicy przy ul. Ma\u0142e Garbary 19.<\/p>\n\n\n\n

Na parterze domu mie\u015bci si\u0119 te\u017c sklep z \u017co\u0142nierzykami. Wykonane r\u0119cznie figurki rycerzy i \u017co\u0142nierzy z czas\u00f3w Ksi\u0119stwa Warszawskiego b\u0119d\u0105 mi\u0142\u0105 i cenn\u0105 pami\u0105tk\u0105 z pobytu w plac\u00f3wce. \u015aciany sklepu zdobi\u0105 siedemnastowieczne drewniane panele z namalowanymi motywami ro\u015blinnymi. Stanowi\u0142y kiedy\u015b cz\u0119\u015b\u0107 ozdobnego sufitu. Podczas prac konserwatorskich zdecydowano si\u0119 je przenie\u015b\u0107 na \u015bciany, poniewa\u017c zachowa\u0142o si\u0119 ich zbyt ma\u0142o, by mo\u017cna by\u0142o zrekonstruowa\u0107 sufit.<\/p>\n\n\n\n

Strych kamienicy mie\u015bci pracowni\u0119 i sal\u0119 edukacyjn\u0105. W pracowni malowane s\u0105 figurki \u017co\u0142nierzyk\u00f3w sprzedawanych w sklepie. Sala edukacyjna wykorzystywana jest do prowadzenia lekcji historii.<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O muzeum, czyli wielka historia w ma\u0142ej skali Muzeum Rycerzy i \u017bo\u0142nierzyk\u00f3w znajduje si\u0119 w kameralnych wn\u0119trzach kamienicy przy ul. Ma\u0142e Garbary 19 w Toruniu. Prowadzi je Fundacja \u201eA to historia!\u02ee, za\u0142o\u017cona przez historyka Katarzyn\u0119 Czarn\u0105 i Karola Sza\u0142adzi\u0144skiego, kt\u00f3ry wiele lat pracowa\u0142 jako dziennikarz. Dom, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 muzeum, pochodzi z XV wieku, … Read More „O Muzeum”<\/span> »<\/a><\/p>\n","protected":false},"author":123457,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"page-templates\/full.php","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-37","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/123457"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=37"}],"version-history":[{"count":28,"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":692,"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/37\/revisions\/692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/muzeumrycerzy.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=37"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}